بخش نخست/ مجلس اول

بررسی ادوار هشت گانه مجلس

مجلس اول از منظرهای مختلف یکی از مهمترین وقایع تاریخ ایران است، تجربه اولین مجلس مردمی و اسلامی، حضور گسترده مردم و گروه های مختلف، مبارزات انتخاباتی مردم محور و مسجدی، کاندیدا بودن اقشار و طبقات و اصناف مختلف و راهیابی آنها به مجلس، وقایع مهم مجلس اول و ... به آن اهمیتی دو چندان می دهد.

 

در خاطرات مقام معظم رهبری هست، که ایشان به همراه بعضی سران حزب جمهوری برای راضی کردن امام به کاندیداتوری شهید بهشتی برای ریاست جمهوری به قم می روند و امام به جای قبول این مسئله، آنها را به تفکر برای انتخابات مجلس سوق می دهد و اهمیت آن را متذکر می شود.

وجود دشمن مشترک خارجی و ضد انقلاب داخلی، موجبات وحدت نیروهای انقلاب و عدم رو شدن تفاوت های فکری و عملی را رقم می زند، در آن بازه زمانی، اکثر نیروهای انقلاب در قالب حزب جمهوری اسلامی سامان یافته بودند و حزب، همراه با سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی و تشکل هایی مثل جامعه روحانیت مبارز تهران و جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و ... یک صدا در عرصه حضور داشت، جمع کثیری از نیروهای مؤمن و متعهد نیز به صورت خودجوش و مردمی در انتخابات حاضر بودند.

 

انتخابات با هدایت امام (س) با حضور فعال مردم، احزاب و گروه های انقلابی، روحانیت، جوانان و دانشجویان، بازار و ... به گونه ای رقم می خورد که همه به صورت فعال حضور پیدا می کنند. خطر گروهک ها، تجربه شکست مشروطیّّت و انقلاب های شکست خورده مثل انقلاب الجزایر و ... تأکیدات شدید و موکد امام (س) به حضور در صحنه و روشنگری موجب می شود حزب الله احساس تکلیف جدی کند و با به حداکثر به میدان آوردن توان در قالب مستقل و متشکل در انتخابات نقش آفرینی کند.

 

تجربه های مستقل مثل نحوه رأی آوردن شهید دیالمه در مشهد و حتی تجربیات حزبی در این جا با اصول دینی گره خورده است. در لیست حزب جمهوری بسیاری از افراد حاضر هستند که هیچ گونه سابقه تشکیلاتی و ارتباطی در حزب، ندارند و صرف به دلیل اصلح بودن، انتخاب گردیده اند، سنت حسنه ای که در انتخاب نخست وزیر رجایی و ریاست جمهوری او بار دیگر تکرار شد و علی رغم عدم عضویت او حتی برای یک دقیقه در حزب جمهوری، وی به عنوان کاندیدا معرفی شد.

 

حضور اقشار مختلف، توصیه های امام به اولویت قرار گرفتن مستضعفین موجب شد که اولویت قانون گذاری این مجلس به سمت اصول انقلابی و مسائل محرومین و پاک سازی حاکمیت و ... برود.

در بحران های سیاسی کشور و قضیه رئیس جمهور، نیز مجلس فعال عمل کرد و با نطق انقلابی مقام معظم رهبری، مجلس رأی به عدم کفایت سیاسی رئیس جمهور می دهد.

 

نکته خیلی مهم، اهمیت دادن امام خمینی (س) به جایگاه مجلس است، سپردن مسئله گروگان ها به مجلس، و از آن مهمتر در قضیه عزل رئیس جمهور، عدم عزل او با وجود حق قانونی و منتظر ماندن به انجام گرفتن روشنگری مردمی و وارد صحنه شدن نمایندگان مردم در مجلس، سنت حسنه ای را در نظام نهادینه کرد که تا زمان کنونی استمرار یافت، یعنی اهمیت نمایندگان ملت و جایگاه مجلس و مردمی اداره شدن همه امور.

 

مجلس نماد ظرفیت سنجی امت اسلامی و حضور مردم در صحنه است و امام (س) همین اهمیت را نهادینه کردند.

 

درایت امام (س) موجب شد، در ابتدای انقلاب، محبوب ترین چهره با رأی قاطع که به بی کفایتی و خیانت به ملت افتاده بود، با حضور نمایندگان ملت و بیداری ملت از صحنه کنار گذاشته شود.